18:27:00
Trái phiếu Chính phủ vẫn đang là kênh đầu tư an toàn và có sinh lời hấp dẫn với các nhà đầu tư. Vấn đề phát triển thị trường trái phiếu Chính phủ là làm sao đẩy mạnh thanh khoản, lãi suất hấp dẫn, thay vì chỉ là kênh “trú ẩn” cho dòng tiền nhàn rỗi?
Đầu tháng 6, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1011/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch vay trả nợ của Chính phủ và các hạn mức vay nợ năm 2016. Theo đó, năm nay sẽ phát hành huy động vốn trái phiếu khoảng 60.000 tỷ đồng dành cho đầu tư.
Thủ tướng giao Bộ Tài chính theo dõi, xem xét điều kiện thị trường vốn trong nước và quốc tế để linh hoạt thực hiện huy động 17.000 tỷ đồng thông qua các hình thức khác như: phát hành trái phiếu ngoại tệ trong nước, phát hành trái phiếu quốc tế hoặc trái phiếu Samurai…
60.000 tỷ đồng trái phiếu?
Thông điệp từ Chính phủ về kế hoạch gọi vốn “khủng” cùng với chủ trương của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về giảm lãi suất, ổn định thanh khoản hệ thống ngân hàng, nâng cao giá trị đồng VND… càng khiến cho kênh trái phiếu Chính phủ (TPCP) trở nên hấp dẫn hơn.
Mới đây, tại phiên đấu thầu ngày 8/6, Kho bạc Nhà nước mời thầu 9.600 tỷ đồng TPCP cho ba loại kỳ hạn, cụ thể kỳ hạn 5 năm (7.000 tỷ đồng), 20 năm (1.000 tỷ đồng) và 30 năm (1.500 tỷ đồng).
Kết quả đã huy động thành công 7.000 tỷ đồng trái phiếu 5 năm với lãi suất trúng thầu là 6,07%/năm, thấp hơn so với các phiên trước đó. Các TPCP có kỳ hạn 30 năm chỉ huy động được 500 tỷ đồng với lãi suất trúng thầu là 8%/năm, kỳ hạn 20 năm không có lãi suất trúng thầu.
Tính chung 6 tháng đầu năm nay, Kho bạc Nhà nước đã huy động thành công hơn 166.744 tỷ đồng TPCP dù lãi suất giảm, nhưng vẫn thu hút nhà đầu tư tham gia.
Việc đấu thầu bán TPCP qua Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) cũng diễn ra khá thành công, với nhiều phiên gọi thầu quy mô lớn. Ngày 8/6, phiên đấu thầu bán 2.100 tỷ đồng TPCP kỳ hạn 5 năm đã được các nhà đầu tư “vét sạch”.
Theo đánh giá của HNX, việc huy động TPCP sôi động chủ yếu ở các kỳ hạn trung bình từ 2-3 năm và lãi suất trung bình có xu hướng giảm. Cụ thể, lãi suất kỳ hạn 5 năm giảm xuống mức từ 6-6,1%/năm, kỳ hạn 3 năm từ 5,1-5,3%/năm…
Ông Nguyễn Thành Long, Chủ tịch HNX, giải thích là mặt bằng lãi suất TPCP luôn có mối tương quan với lãi suất trên thị trường tiền tệ, lãi suất ngân hàng có xu hướng giảm khá mạnh trong năm nay.
“Chúng ta luôn xem xét lãi suất TPCP làm sao phù hợp hơn về lãi suất, kỳ hạn để tạo nguồn huy động vốn cho Chính phủ có vốn đầu tư phát triển. Chúng tôi cũng tính tới làm sao để tăng thanh khoản trên thị trường TPCP để giúp nhà đầu tư chuyển nhượng trái phiếu thuận lợi hơn. Đồng thời, khi giá tốt hơn thì lãi suất thấp hơn, hỗ trợ thúc đẩy huy động vốn qua kênh TPCP”.
Ngân hàng tìm đến TPCP như một nơi “trú ẩn” dòng tiền dư thừa, hỗ trợ Chính phủ huy động vốn cho đầu tư phát triển, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và kiểm soát lạm phát… 

Ngân hàng: “Ngư ông đắc lợi”
Quy mô thị trường trái phiếu Việt Nam đang có sự tăng trưởng nhanh, ước tính, dư nợ huy động vốn trái phiếu toàn thị trường tăng lên chiếm tới 20% GDP. Với nhu cầu phát hành TPCP quy mô rất lớn, năm 2015, Bộ Tài chính đã cho thí điểm các trái phiếu kỳ hạn mới từ 3 năm đến 30 năm dưới nhiều hình thức, thu hút thêm nhà đầu tư quan tâm.
Uỷ ban Chứng khoán, Bộ Tài chính cùng hai sở đang tiến hành sửa đổi Thông tư 74 với các quy định giúp tăng thanh khoản thị trường… Trong đó, sẽ xuất hiện sản phẩm mới là hợp đồng tương lai TPCP, một công cụ hỗ trợ thanh khoản cho thị trường này. Ví dụ, các loại trái phiếu có kỳ hạn đáo hạn 3-5 năm có đủ điều kiện chuyển giao, làm tăng sức hấp dẫn và tăng thanh khoản thị trường.
Cuối tháng 5/2016, Thông tư 06 của NHNN cũng “nới” các quy định về tỷ lệ mua, đầu tư TPCP cho các ngân hàng thương mại nhà nước, nâng từ mức 15% lên 25% vốn ngắn hạn.
Các chi nhánh ngân hàng nước ngoài cũng nâng tỷ lệ này từ 15% lên 35%. Nhờ đó, các ngân hàng càng có thêm “room” để tăng đầu tư TPCP trong thời gian tới.
Trước đó, giai đoạn 2014-2015, các ngân hàng cũng đẩy mạnh đầu tư mua TPCP do thanh khoản dồi dào, khó cho vay ra. Thời điểm đó, lợi suất đầu tư TPCP cao hơn lãi suất tiền gửi ngân hàng đã giúp các TCTD “xả” bớt vốn dư thừa và tìm kiếm lợi nhuận để bù đắp hụt thu từ tín dụng. Thậm chí, có một số ngân hàng đã thu được “nghìn tỷ đồng” lợi nhuận nhờ đầu tư vào TPCP…
Đến nay, các ngân hàng vẫn là những nhà đầu tư chính, có tiềm lực vốn để mua lô lớn TPCP. Đáng kể, cuối năm 2015, Vietcombank gây bất ngờ khi quyết định đầu tư mua 1 tỷ USD trái phiếu Chính phủ bằng ngoại tệ. Hết quý I/2016, dư nợ TPCP của Vietcombank lên tới 86.300 tỷ đồng. BIDV, Vietinbank, Sacombank… cũng là những ngân hàng tích cực đầu tư nắm giữ TPCP thời gian qua.
Theo các chuyên gia, lãi suất TPCP có xu hướng giảm và hiện đang ở mức thấp kỷ lục. Trong bối cảnh thanh khoản vốn ngân hàng dư thừa, lãi suất tiền gửi giảm sâu, tín dụng tăng chưa đạt kỳ vọng… thì TPCP vẫn là kênh đầu tư an toàn hiện nay.
Trong khi đó, thanh khoản ngân hàng dồi dào lại hỗ trợ cho lãi suất TPCP giảm sâu hơn. Do đó, ngân hàng tìm đến TPCP như một nơi “trú ẩn” dòng tiền dư thừa, hỗ trợ Chính phủ huy động vốn cho đầu tư phát triển, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và kiểm soát lạm phát…

Theo thoibaokinhdoanh