07:46:00
Trước nhu cầu về vốn cho các doanh nghiệp nhà nước, ngoài việc đề xuất phương án thoái vốn tại một số doanh nghiệp nhà nước, lãnh đạo Bộ Công Thương cũng kiến nghị Chính phủ phê duyệt hỗ trợ ưu đãi nguồn vốn cho các tập đoàn nhà nước nhằm giúp doanh nghiệp có được nguồn vốn và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Đây là hai trong 8 kiến nghị được Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nêu lên với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2016 của ngành Công Thương, diễn ra chiều 12/7.
Ưu tiên CPH các “ông lớn”
Tại Hội nghị nhiều ý kiến cho rằng hiện nay tiến độ CPH vẫn còn chậm. Đặc biệt, số lượng DN CPH tuy không thuộc diện nhà nước cần chi phối nhưng tỉ lệ nắm giữ cổ phần của Nhà nước tại DN trên 51% vốn điều lệ vẫn còn rất cao.
Có tới 55 DN (chiếm 17% số DN đã bán cổ phần) có số vốn nhà nước nắm giữ trên 90% vốn điều lệ. Do đó CPH trong giai đoạn tới phải có lộ trình, kế hoạch cụ thể, chú trọng vấn đề cốt yếu là “chất”.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh khẳng định, ngay năm 2016 này, Chính phủ dự kiến đẩy nhanh CPH nhiều tên tuổi lớn như Habeco, Sabeco…, chỉ nắm vốn tại những lĩnh vực trọng yếu, những ngành mà tư nhân chưa làm được.
Trước đó, Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) có công văn gửi Bộ trưởng Bộ Công Thương và Hội đồng quản trị Sabeco và Habeco kiến nghị các doanh nghiệp này thực hiện niêm yết và thoái toàn bộ vốn nhà nước.
Thực tế, giữa năm 2015, Bộ Công Thương đã có tờ trình gửi Chính phủ về phương án CPH phần vốn Nhà nước tại Sabeco. Bộ Công Thương đề xuất: Giảm tỷ lệ sở hữu từ 89,59% hiện nay xuống còn 36% trong một lần và thực hiện đấu giá công khai và thoái phần vốn nhà nước tại Sabeco làm hai đợt, đợt một bán 40% và đợt hai bán 13,59%.
Tuy nhiên, Bộ công Thương khẳng định trong năm 2016 sẽ đưa ra phương án thoái vốn nhà nước. Cụ thể, Bộ Công Thương sẽ thẩm định phương án thoái vốn nhà nước và triển khai thực hiện theo chỉ đạo của Thủ tướng về việc bán tiếp phần vốn Nhà nước tại hai tổng công ty trên.
Việc thoái vốn sẽ thực hiện theo nguyên tắc Nhà nước nắm dưới 50% vốn điều lệ hoặc không cần nắm giữ. Đối với Sabeco, Bộ Công Thương đề xuất xin bán phần vốn nhà nước theo phương án một là giảm tỷ lệ sở hữu từ 89,59% hiện nay xuống còn 36% trong một lần và thực hiện đấu giá công khai. “Hiện đề xuất này đang được lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan như Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Thực tế, tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2016 diễn ra hôm 27/5 vừa qua, ông Vũ Thanh Hà – Chủ tịch Hội đồng quản trị Sabeco – thừa nhận rằng ban lãnh đạo công ty ý thức được việc thoái vốn nhà nước sẽ giúp doanh nghiệp có được nguồn vốn và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Vấn đề này được dư luận quan tâm, đặc biệt, nhiều nhà đầu tư trong nước và nước ngoài thể hiện mong muốn trở thành cổ đông chiến lược của hai ông lớn trong ngành nước giải khát này.
Đề xuất cho EVN vay lại vốn ODA
Cũng tại Hội nghị sơ kết 6 tháng Bộ trưởng Trần Tuấn Anh còn nêu bất cập khi các tập đoàn, tổng công ty trực thuộc ngành công thương thiếu vốn đầu tư cho các dự án mới. “Các dự án của ngành điện, nhất là điện nông thôn sẽ thiếu vốn trầm trọng trong những năm tới khi triển khai các dự án mới”, Bộ trưởng khẳng định.
Nhiều nhà đầu tư muốn trở thành cổ đông chiến lược của hai ông lớn trong ngành nước giải khát.

Báo cáo của Bộ Công Thương cho biết, 6 tháng đầu năm, nhu cầu phụ tải của ngành điện cao hơn kế hoạch 1% nhưng vẫn bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định phục vụ sản xuất, sinh hoạt. Tuy vậy, trong tương lai, ngành điện cần phải đầu tư các dự án mới, nâng cấp thêm nhiều đường dây truyền tải điện mới đủ đáp ứng nhu cầu xã hội.
Trước nhu cầu đó, ngành điện đang gặp phải những khó khăn, nhất là công tác giải phóng mặt bằng cho các dự án. Với các công trình lưới điện truyền tải 500-220kV, khối lượng thực hiện khởi công, đóng điện còn thấp (số công trình hoàn thành đạt 56% kế hoạch, khởi công đạt 36%).
Báo cáo Thủ tướng, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết: “Trong 4 năm tới, hầu hết các dự án điện đều thiếu vốn, khoảng trên dưới 40 dự án xây dựng nguồn điện và hàng trăm dự án xây dựng lưới truyền tải, đặc biệt các dự án ở vùng nông thôn”.
Bộ Công Thương đề nghị Chính phủ vay vốn ODA làm nguồn ngân sách cấp cho các chủ đầu tư. “Cho phép các dự án điện được vay lại Bộ Tài chính nguồn vốn ODA và các nguồn vay ưu đãi nước ngoài theo đúng các điều kiện cho vay của nhà tài trợ, không áp dụng cơ chế cơ quan cho vay lại chịu rủi ro tín dụng, làm tăng chi phí đi vay đối với dự án”, Bộ trưởng Công Thương kiến nghị.
Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng đề nghị Chính phủ xem xét, cho phép bổ sung các dự án điện vào danh mục các dự án được vay tín dụng ưu đãi Nhà nước đối với các hạng mục di dân tái định cư và chế tạo thiết bị trong nước.
Trước đó, theo báo cáo của Bộ Tài chính, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đang nợ 9,7 tỷ USD, chiếm 61,2% số vay nợ được bảo lãnh của lĩnh vực điện. Ngoài ra, Tổng công ty truyền tải điện Việt Nam (EVN/NPT) cũng được bảo lãnh nợ 445 triệu USD. Cơ cấu vay nợ chủ yếu là nước ngoài.
EVN là “ông lớn” nặng nợ nhất hiện nay. Tính đến cuối năm 2014, tổng tài sản công ty mẹ đạt 576.133 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu là 161.190 tỷ. Năm 2015, EVN được cấp bảo lãnh hơn 2 tỷ USD cho hai dự án mà tập đoàn làm chủ đầu tư trực tiếp.
Ngoài ra, nợ nước ngoài của tập đoàn cũng vượt 162.000 tỷ đồng. Trong đó, Tổng công ty truyền tải điện Quốc gia vay 245 triệu USD từ Citibank hay vay BNP Paribas 108 triệu USD…
Sử dụng nguồn vốn sao cho hiệu quả, nhưng không là gánh nặng nợ công cho ngân sách nhà nước vẫn đang là mục tiêu hàng đầu của Chính phủ.
Ts. Lê Đăng Doanh, Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương
-------------------------------
Nợ công của Việt Nam đang tăng nhanh, đến năm 2015 đã tăng gấp đôi so với năm 2010. Trong đó, bội chi ngân sách là nguyên nhân góp phần đẩy nợ công tăng cao.
Ông Fujita Yasuo, Trưởng đại diện JICA Việt Nam
-------------------------------
Để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn góp phần giảm gánh nặng nợ công của Việt Nam, bên cạnh việc lựa chọn kỹ dự án phù hợp để cấp vốn, cần tránh chậm trễ trong triển khai dự án thông qua việc công khai các bước thực hiện của tất cả các dự án vốn vay.
Ts. Nguyễn Đình Cung, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế Trung ương
-------------------------------
Chúng ta phải xác định nguồn vốn đầu tư của Nhà nước là vì lợi ích quốc gia, là một trong những công cụ thực hiện chức năng của Nhà nước, để khắc phục những khiếm khuyết thị trường, dẫn dắt những ngành tiên phong kéo nền kinh tế đi lên. Bên cạnh đó, nâng đỡ những vùng kinh tế khó khăn, yếu kém, lạc hậu nhằm cân bằng phát triển vùng. Nếu như nhìn vào những lĩnh vực đầu tư trên thì thấy rằng đầu tư của Nhà nước ta hiện nay đang hết sức dàn trải.
Thanh Hoa