17:55:00


Sau khi gia nhập WTO, kinh tế Việt Nam đã bị nhiễm “căn bệnh Hà Lan” (Dutch Disease) mà nó được hiểu là dòng vốn lớn chảy vào làm đồng tiền trong nước lên giá dẫn đến hàng hóa sản xuất trong nước trở nên đắt đỏ hơn so với hàng hóa của các nước khác. Hậu quả là khu vực sản xuất trong nước trở nên kém cạnh tranh hơn.
Với bài tham luận "10 năm WTO: Thua trên sân nhà", Ts. Huỳnh Thế Du, Giám đốc Đào tạo, Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright, cho rằng, sau khi gia nhập WTO có ý kiến đánh giá Việt Nam đã không may vì phải chịu tác động của khủng hoảng toàn cầu... Tuy nhiên, những rắc rối hiện nay của Việt Nam chủ yếu là do những vấn đề nội tại chứ không phải tác động từ bên ngoài. Một trong những vấn đề chính là khu vực trong nước đã từ bỏ việc tận dụng lợi thế, tập trung cho sản xuất kinh doanh sang đầu cơ tài sản trong bối cảnh “căn bệnh Hà Lan” đã làm tổn hại nghiêm trọng sức cạnh tranh của khu vực sản xuất.
Thua toàn diện trên sân nhà
"Vì vậy, tôi cho rằng chúng ta thua toàn diện trên sân nhà. Một lượng tiền khổng lồ đưa ra nền kinh tế, không thiếu vốn nhưng điều rất xui là một lượng tiền nhiều đổ vào đầu cơ và kinh doanh tài sản, làm méo mó động lực nền kinh tế", Ts. Du nêu quan điểm.
sau khi gia nhập WTO, kinh tế Việt Nam đã bị nhiễm “căn bệnh Hà Lan”
Sau khi gia nhập WTO, kinh tế Việt Nam đã bị nhiễm “căn bệnh Hà Lan”

Bằng chứng là khi gia nhập WTO, giá như các DN tận dụng tốt cơ hội mở cửa, tiếp tục tập trung vào hoạt động sản xuất kinh doanh tạo ra sản phẩm thì kỳ vọng sẽ thành hiện thực. Kinh tế sẽ tăng trưởng cao hơn và giá trị chứng khoán và bất động sản tăng chóng mặt nêu trên sẽ trở nên hợp lý sau một thời gian.
Tuy nhiên, điều không may là hành vi của các doanh nghiệp và nhà đầu tư đã thay đổi. Nếu tiếp tục tập trung vào hoạt động kinh doanh hiện tại thì suất sinh lợi chỉ là hàng chục phần trăm, trong khi đầu tư vào các tài sản (cổ phiếu và bất động sản) thì con số có thể là hàng trăm, thậm chí hàng nghìn phần trăm.
"Từ những mức lương không đến nỗi nào trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh trước đây, nhiều người đã có được những mức lương hay thu nhập chỉ nằm mơ mới thấy. Lúc này mọi người chỉ tập trung vào việc mua mua - bán bán, chứ không còn “chí thú làm ăn” như trước đây. Những cơ hội đã không được tận dụng, trong khi rắc rối ngày một nhiều hơn và để lại hậu quả ngày hôm nay", ông Du dẫn chứng.
Vì vậy, ông Du cho rằng, sau khi gia nhập WTO, kinh tế Việt Nam đã bị nhiễm “căn bệnh Hà Lan” (Dutch Disease) mà nó được hiểu là dòng vốn lớn chảy vào làm đồng tiền trong nước lên giá dẫn đến hàng hóa sản xuất trong nước trở nên đắt đỏ hơn so với hàng hóa của các nước khác. Hậu quả là khu vực sản xuất trong nước trở nên kém cạnh tranh hơn.
Hội nhập phải đi kèm với đổi mới trong nước
Trong khi đó, một nghiên cứu của chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright chỉ ra rằng, ba trong bốn động cơ của cỗ máy tăng trưởng Việt Nam gồm: khu vực kinh tế nhà nước, khu vực kinh tế dân doanh và khu vực nông nghiệp đang gặp trục trặc. Chỉ có một ngoại lệ là khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vẫn đang ăn nên làm ra, do họ đã tận dụng được những lợi thế của nền kinh tế Việt Nam và miễn nhiễm được với những tác động tiêu cực.
Do vậy, nếu bỏ khu vực FDI sang một bên và chỉ phân tích ba khu vực còn lại thì nền kinh tế Việt Nam sẽ bi đát hơn nhiều, mà nguyên nhân chủ yếu là do ta chứ không phải do tác động từ bên ngoài.
Vì vậy, ông Du cho rằng, với dư địa cho tăng trưởng sẵn có không còn và nội lực chưa được phát huy, thách thức phía trước với Việt Nam trên con đường hội nhập là rất lớn. Trong bối cảnh ước muốn là rất lớn, nhưng vai trò của nhà nước là có hạn.
Theo Ts. Du, Nhà nước chỉ nên tập trung ổn định vĩ mô, cải thiện môi trường kinh doanh và tạo sân chơi bình đẳng thay vì có sự tham gia một cách chủ động như thời gian qua. Nói chung đây là lúc Nhà nước cần phải xác định rất rõ vai trò của mình và phân định rạch ròi những vấn đề Nhà nước cần có vai trò, tránh việc làm thay thị trường và cần thiết tạo môi trường cho xã hội dân sự phát triển nhằm kiềm chế sự cấu kết giữa các doanh nhân (những người có tiền) và một số quan chức nhà nước (những người có quyền), tạo ra các quan hệ thân hữu, lợi ích nhóm.
Cùng với WTO, liên hệ từ thực tiễn Cộng đồng kinh tế chung ASEAN (AEC), theo TS. Võ Đại Lược, Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính trị thế giới, Việt Nam là một trong số ít nước kí nhiều FTA. Hội nhập mạnh thế là điều tốt nhưng phải đi kèm đổi mới trong nước.
"Vì anh hội nhập mạnh là tham gia cạnh tranh toàn cầu, cạnh tranh giữa các Chính phủ với nhau. Nếu Chính phủ quản trị không tốt thì cạnh tranh sao được. Nếu thể chế chúng ta bất cập so với họ, điều kiện như vậy DN khó mà làm ăn".
Như chẳng hạn lãi suất của ta hiện nay DN phải vay 8-9%/năm trong khi các nước lãi suất chỉ 2-3% thôi thì các DN vào ta lợi thế hơn rất nhiều. Do đó chúng ta hội nhập quốc tế là tốt nhưng phải đổi mới trong nước mới thắng lợi trong hội nhập. Còn không thì những số liệu gần đây cho thấy, từ khi AEC chính thức có hiệu lực thì chúng ta nhập siêu từ Asean.
"Hội nhập thế là kém rồi vì anh không xuất siêu được, mà chỉ cần cân bằng thôi cũng là khó", Ts.Lịch chỉ rõ.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét